O projekcie

Jesteśmy uczniami klasy 5c Szkoły Podstawowej nr 29 Zespołu Szkół Sportowych nr 1 im. Synów Pułku w Białymstoku. W ramach programu edukacyjnego „Ślady przeszłości” postanowiliśmy objąć opieką Pomnik-Krzyż, znajdujący się nieopodal naszej szkoły. Pomnik został wzniesiony poległym żołnierzom 1 pułku piechoty Legionów w wojnie polsko-bolszewickiej w sierpniu 1920 r. po zaciętych walkach o Białystok. Nasza wiedza o pomniku jest skromna. Dlatego chcemy poznać wydarzenia z okresu wojny polsko-bolszewickiej, okoliczności powstania pomnika i jego losy. Chcemy dotrzeć do dokumentów, literatury, publikacji, a także do mieszkańców naszej dzielnicy. Może w ich pamięci zachowała się wiedza lub przekazy o tamtych, sierpniowych walkach, o inicjatywie wzniesienia pomnika. Czy walki wojny polsko-bolszewickiej miały wpływ na losy naszej miejscowości i kraju? 



Uroczystość adopcji zabytku

   29 kwietnia 2009 roku w naszej szkole odbyła się uroczysta adopcja zabytku - Pomnika - Krzyża poległym żołnierzom 1 Pułku Piechoty Legionów. Wzniesiono go w 1931 r. dzięki staraniom Komitetu Obywatelskiego. Pomnik – Krzyż zniknął na początku okupacji sowieckiej, a w 1980 r. z inicjatywy komitetu zakładowego „Solidarność” w białostockich „Uchwytach” i ówczesnego przewodniczącego p. Stanisława Marczuka postawiono przy ul. Zwycięstwa metalowy krzyż. W 2005 r., dzięki staraniom senatora St. Marczuka wzniesiono wierną replikę Pomnika-Krzyża z 1931r. Ten właśnie pomnik postanowiliśmy objąć naszą opieką, bo od wielu lat uczniowie naszej szkoły składali tam kwiaty i zapalali znicze. Szczególną pieczą otaczali pomnik harcerze z naszej szkolnej drużyny.

   W kwietniu br. przygotowywaliśmy się do uroczystej adopcji Pomnika. Na lekcji historii wykonaliśmy kilkanaście plakatów-zaproszeń dla mieszkańców naszej dzielnicy, osobiście zaprosiliśmy wielu znakomitych gości i wysłaliśmy zaproszenia do redakcji lokalny prasy i regionalnej TVP.

    Na uroczystość adopcji przybyli: pierwszy, legendarny przewodniczący białostockiej „Solidarności”, senator IV kadencji p. Stanisław Marczuk, patroni naszej szkoły – Synowie Pułku, p. Iwona Górska, dyr. Regionalnego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków w Białymstoku, p. Irena Kosztyło z Muzeum Wojska Polskiego w Białymstoku, p. wizytator Andrzej Korolczuk, mieszkańcy dzielnicy: pp. Łukaszukowie, p. Janusz Koronkiewicz, p. Mirosław Dąbrowski, rodzice i uczniowie naszej szkoły.
Uroczystość rozpoczęła się o godz. 13:00. Po wniesieniu Sztandaru Szkoły i odśpiewaniu Hymnu, na scenie pojawili się uczniowie klasy 5c i 6b. Pani dyrektor Elżbieta Rogowska, po powitaniu zaproszonych gości, oddała nam głos. Uczniowie klasy 5c, Justyna Kaczmarczyk i Rafał Kalinowski przedstawili krótką historię walk o Białystok w 1920 r. i dzieje Pomnika-Krzyża. Zapoznali też zebranych z celami projektu „Ślady przeszłości-młodzież adoptuje zabytki”. Uczniowie klasy 6b – Karolina Bochen i Paweł Kamieński zapoznali wszystkich z celami swojego projektu pt. „Przywrócić pamięć bohaterom”.
Uczniowie obu klas śpiewali patriotyczne pieśni, recytowali wiersze, a w trakcie uroczystości odczytali Akt Adopcji Pomnika-Krzyża, który wręczyła nam dyr. Iwona Górska.
   Nauczyciele zajmujący się przygotowaniem apelu: p. Halina Surynowicz, p. Dorota Seluk i p. Marek Kukliński zadbali o każdy szczegół. Ich wychowankowie cudownie oddali poważny nastrój tego Święta. Pomogły w tym także dekoracje.
  Uroczystości towarzyszyła ekspozycja muzealna „Białystok w latach 1918-1920”, którą mogliśmy zaprezentować, dzięki Muzeum Wojska Polskiego w Białymstoku.
    Po apelu wszyscy uczestnicy udali się pod pomnik, gdzie złożone zostały kwiaty i zapalono znicze.
Pod Pomnikiem pan senator Stanisław Marczuk opowiedział o jego powojennych losach, gdy w 1980 r. z jego inicjatywy wzniesiono najpierw żelazny krzyż, a później zbudowano Pomnik. Uroczystości zostały nagrane przez TVP Białystok i mogli je obejrzeć mieszkańcy naszego regionu w wieczornym wydaniu „Obiektywu”.
                                                                                  Dominika Bondar kl. 5c.